محمد على آزاد كشميرى

60

نجوم السماء في تراجم العلماء ( فارسي )

44 ) ملا محمد تقى بن مقصود على المجلسى الاصفهانى [ 1003 - 1070 ه ق ] « 1 » : چون والد ماجد او ملا مقصود على ملقب و متخلص به مجلسى بود لهذا اولاد او هم به اين لقب مشهور شدند . آخوند ملا محمد تقى از افاضل تلامذهء شيخ محمد بهاء الدّين عاملى و ملا عبد الله شوشترى است . در فضل و كمال و تقدس شهرهء آفاق است و او در بلاد عجم فقيه زمان و مرجع امثال و اقران خود بود . تصنيفات و تأليفات او بغايت كثير النفع خصوصا مصنفاتش در فارسى ، فيضى عام براى خواص و عوام است . سبط فاضل او ملا حيدر على بن عزيز الله بن محمد تقى بن ملا محمد كاظم بن ملا عزيز الله بن مولانا محمد تقى مجلسى در رسالهء سلسله نسب خود آورده كه : « آخوند ملا محمد تقى مجلسى از خانهء آبادهء علم بوده‌اند چنانچه از اجازت آن مرحوم معلوم مىگردد . از آن جمله در « اربعين » كه به استدعاى ميرزا شرف الدّين على گلستانه نوشته است و در ساير اجازات ، اينكه جد مادريش ملا درويش محمد اصفهانى فاضل و از تلامذهء شهيد ثانى بود . والد ملا درويش محمد ، شيخ حسن عاملى ، فاضل و عارف بود و والد محمد تقى مجلسى ، ملا مقصود على ، عارف و صاحب كمالات مقدس بود و اشعار خوب مىفرموده و متخلص به « ملا مجلسى » بود ، و خال آن مرحوم ملا محمد قاسم از جملهء فضلا بود بلكه والدهء آن جناب نيز مقدسه و عارفه بود » . ايضا صاحب رساله مذكوره نقل كرده است كه : « والد آخوند مرحوم در وقتى كه ارادهء سفر نموده دو فرزند خود ملا محمد تقى و ملا محمد صادق را در خدمت علامهء مقدس ، آخوند ملا عبد الله شوشترى - عليه الرحمة - از براى درس گذاشته سفارش ايشان به آن مرحوم نموده روانهء سفر گرديد . در آن اوان موسم عيدى رسيد . ملا عبد الله مذكور سه تومان نقد به آخوند ملا محمد تقى داد كه صرف ضروريات خود نمايد . آخوند گفت كه بدون اجازت والده نخواهم گرفت . چون به والدهء خود اطلاع نمود والده‌اش فرمود كه پدرت دكانى دارد كه كرايه‌اش فلان مقدار است و آن را بر اخراجات خود منقسم گردانيده‌ايم و به اين عادت شده است و اكنون اگر اين مبلغ را بگيرم توسعه به هم خواهد رسيد و اين هم معلوم است كه تمام خواهد شد و عادت اول ، رفع شده احتياج اظهار حال به خدمت ملا و ديگران خواهد افتاد ، اين صلاح ما نيست . ملا عبد الله به استماع اين سخن ايشان را دعا فرمود » . انتهى ترجمة كلامه .

--> ( 1 ) . طبقات اعلام الشيعة ، ص 101 ، امل الآمل ، ج 2 ، ص 252 ، رياض العلماء ، ج 5 ، ص 47 ، رسالهء سلسله نسب مجلسى از ملا حيدر على مجلسى .